CENTRUM TERAPII I WSPIERANIA ROZWOJU GNIEZNO

Twórcą metody treningu słuchowego (stymulacji audio-psycho-lingwistycznej) jest profesor Alfred Tomatis, francuski otolaryngolog i foniatra. Badał on funkcje słuchowe oraz powiązania słuchu z językiem i mową. Zakładał, że słyszenie zależne jest od prawidłowo działającego narządu słuchu i jest to bierny odbiór bodźców zewnętrznych, natomiast słuchanie (inaczej uwaga słuchowa) jest umiejętnością uwarunkowaną prawidłowym funkcjonowaniem ośrodkowych struktur słuchowych w mózgu i wymaga prawidłowego odbioru, interpretacji i przetworzenia informacji słuchowych. Przy prawidłowym słuchu fizycznym mogą wystąpić deficyty uwagi słuchowej. Trening uwagi słuchowej to metoda wspierająca funkcje słuchowe. Terapia uwagi słuchowej jest skierowana dla dzieci i dorosłych: o z zaburzeniami koncentracji, uwagi i pamięci słuchowej, o z deficytami przetwarzania sensorycznego, o z deficytami przetwarzania informacji słuchowych, o z całościowymi zaburzeniami rozwoju (autyzm, zespół Aspergera, ADHD, ADD) o z trudnościami emocjonalnymi, o z dysleksją, opóźnionym lub zaburzonym rozwojem mowy. Diagnozę stanowi wywiad z rodzicami oraz badanie audiometryczne (bada uwagę słuchową drogą powietrzną i kostną, umiejętność lokalizacji bodźca dźwiękowego, selekcję wysokości dźwięku oraz lateralizację słuchową). Na tej podstawie opracowywany jest indywidualny program terapeutyczny. Czas trwania terapii jest zależny od wyników badań oraz zakresu deficytów uwagi słuchowej i obejmuje dwa lub trzy etapy (I etap 30 godzin – 15 dni, II i III etap 15 godzin – 8 dni). Przerwy między etapami to zwykle kilka tygodni. Efekty terapii metodą A.Tomatisa to przede wszystkim poprawa koncentracji uwagi oraz zwiększenie kompetencji komunikacyjnych..

Twórcą teorii integracji sensorycznej jest dr Jean Ayres psycholożka, terapeutka i pracownik naukowy Uniwersytetu Kalifornijskiego w USA. W latach 60-tych XX wieku badaczka sformułowała hipotezy wskazujące na związki procesów integracji sensorycznej z procesami uczenia się. Następnie skonstruowała baterie testów mierzących procesy leżące u podstaw uczenia się. Integracja sensoryczna jest skuteczną metodą terapeutyczną, która polega na prawidłowej organizacji bodźców (wrażeń sensorycznych) napływających do naszego ciała ze wszystkich zmysłów (dotyk, słuch, wzrok, równowaga, czucie ruchu). Mózg rozpoznaje te bodźce, segreguje je i interpretuje a ostatecznie integruje z wcześniejszymi doświadczeniami. Efektem tego procesu jest właściwa reakcja organizmu – reakcja adaptacyjna. Procesy integracji sensorycznej zachodzą już w okresie płodowym i trwają do około siódmego roku życia. Ich zakłócenie powoduje trudności w późniejszym zachowaniu i funkcjonowaniu. Dysfunkcje integracji sensorycznej najczęściej objawiają się: o podwyższoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce (nadmierne poszukiwanie lub unikanie wrażeń zmysłowych), o niewłaściwym poziomem koncentracji uwagi (rozpraszalność uwagi, trudności z koncentracją), o dysfunkcją w zakresie koordynacji ruchowej, o opóźnionym rozwojem mowy (różnorodne trudności w zakresie kompetencji komunikacyjnych) o zaburzonym poziomem aktywności ruchowej (nadruchliwość, unikanie aktywności ruchowych) o trudnościami w zachowaniu (nieadekwatność reakcji emocjonalnych). Dla każdego dziecka jest ustalany indywidualny plan terapii na podstawie diagnozy, która obejmuje: o wywiad z rodzicami, o analizę Kwestionariusza Rozwoju Sensomotorycznego, o próby kliniczne, o zestaw Południowo – Kalifornijskich Testów Integracji Sensorycznej (większość testów przeznaczona jest dla dzieci powyżej 4 roku życia; dzieci młodsze badane są próbami z obserwacji klinicznej i dodatkowymi testami sprawnościowymi. Terapia SI jest usprawnianiem funkcjonowania systemów sensorycznych i układu nerwowego, co daje bazę do nabywania i rozwoju konkretnych umiejętności. Zadaniem terapeuty Si jest stymulowanie wielozmysłowe dziecka poprzez odpowiednie ćwiczenia mające na celu dostarczanie odpowiednich bodźców (przy podwrażliwym systemie sensorycznym) oraz eliminowanie lub ograniczenie bodźców (przy nadwrażliwości sensorycznej).

Terapia ręki to usprawnianie małej motoryki, czyli precyzyjnych ruchów rąk, dłoni i palców poprzez ćwiczenia całego ciała. Podczas terapii preferowane jest podejście całościowe, tzn. praca obejmuje obręcz barkową i kończyny górne w zakresie normalizacji napięcia mięśniowego. Celem późniejszej terapii jest rozwijanie motoryki małej, czyli zdolności manualnych dziecka oraz poprawa ruchów precyzyjnych. Terapię zawsze poprzedza diagnoza, skoncentrowana na rozpoznaniu stopnia trudności u dziecka. Terapię ręki można prowadzić indywidualnie lub połączyć z terapią integracji sensorycznej. Terapia ręki jest przeznaczona dla dzieci, u których występują: o trudności manualne, o trudności grafomotoryczne, o obniżony poziom graficzny pisma, o zachowanie nieprawidłowej postawy podczas pracy przy stoliku, o wyraźne obniżenie lub podwyższenie napięcia mięśniowego w obrębie kończyny górnej i obręczy barkowej.